Küçük İşletmeler İçin Dijital Pazarlama Kontrol Listesi

Küçük bir işletmenin dijital tarafı çoğu zaman parça parça kurulur. Siteyi bir tanıdık yapmıştır, Instagram hesabını eski bir çalışan açmıştır, Google'daki profil kendiliğinden oluşmuştur, reklam hesabının şifresinin kimde olduğu belli değildir. Her parça bir şekilde çalışır ama bütüne bakan kimse yoktur.

Bu yazı o bütüne bakmanız için hazırlandı. Dijital varlığınızı on alana ayırıyor, her alanda neyi kontrol edeceğinizi ve o maddenin neden önemli olduğunu söylüyor. Teknik ayrıntıya girmiyoruz; her alanın sonunda konuyu derinlemesine anlatan rehbere yönlendiriyoruz.

Listeyi bitirdiğinizde elinizde üç şey olacak: nerede eksiğiniz olduğunu gösteren bir döküm, hangi eksiğin önce kapatılacağını söyleyen bir öncelik sırası ve 90 günlük bir uygulama planı.

1. Temel varlıklar: alan adınız, e-postanız ve hesaplarınız gerçekten sizin mi?

Bu alan en az konuşulan, sorun çıktığında en pahalıya patlayan alandır. Alan adı, yani web adresiniz, kimin hesabında kayıtlıysa sitenizin ve e-postanızın nereye bağlanacağına o kişi karar verir. Kayıt eski bir çalışanın, bir tanıdığın ya da artık çalışmadığınız bir firmanın hesabındaysa işletmenizin dijital tapusu başkasının cebindedir.

Tuzla'da bir oto servis düşünün. Site yıllar önce bir tanıdığa yaptırılmış, alan adı da onun hesabından alınmış. Yenileme bildirimi tanıdığın artık bakmadığı bir e-posta adresine gidiyor, kimse görmüyor ve alan adının süresi doluyor. Aynı gün site kapanıyor, kartvizitteki e-posta adresi çalışmaz oluyor, Google profilindeki site bağlantısı boş bir sayfaya çıkıyor.

Senaryo kurgusal ama durumun kendisi tanıdık. GK Therapy çalışmamızda iş, süresi dolmuş eski bir alan adının yerine sıfırdan sağlam bir dijital temel kurmakla başladı.

• ✓Alan adı işletme sahibinin kendi hesabında kayıtlı. Kayıt kimin adınaysa son söz ondadır; başkası adına kayıt sizi o kişiye bağımlı kılar.
• ✓Otomatik yenileme açık ve yenileme tarihi biliniyor. Süresi dolan alan adı siteyi ve e-postayı birlikte durdurur; geri almak her zaman mümkün olmaz.
• ✓Yenileme ve fatura bildirimleri sizin okuduğunuz bir adrese geliyor. Uyarı yanlış kutuya düşerse sorunu ancak site kapandığında fark edersiniz.
• ✓Kurumsal e-posta kullanılıyor (ad@isletmeniz.com biçiminde). Teklif ve fatura yazışmalarında güven verir; çalışan ayrıldığında yazışmalar işletmede kalır.
• ✓Google İşletme Profili'nde 'sahip' rolü sizde. Yöneticilik verilip geri alınabilir; sahiplik başkasındaysa profil üzerindeki son karar da ondadır.
• ✓Sosyal medya, reklam ve analiz hesaplarını siz açtınız, başkalarına yetki verdiniz. Hesabı ajans ya da çalışan açarsa, ayrıldıklarında geçmiş veri ve takipçi de gidebilir.
• ✓Kritik hesapların hepsinde iki adımlı doğrulama açık. Çalınan bir Instagram ya da reklam hesabını geri almak günler sürebilir ve o sürede zarar büyür.
• ✓Hesap dökümü tek bir güvenli yerde duruyor. Hangi hesap, hangi e-postayla açıldı, kimin yetkisi var; bu liste yoksa her personel değişikliği krize dönüşür.

Sahipliği nasıl doğrularsınız?

Her hesap için kendinize tek soru sorun: bu hesaba şu an, kimseyi aramadan, kendi bilgilerimle girebiliyor muyum? Cevap hayırsa madde eksiktir. Devri çalışma ilişkiniz iyiyken yapmak kolaydır; ilişki bozulduktan sonra aynı iş haftalar sürebilir.

Bir ajansla ya da serbest çalışan biriyle çalışırken doğru düzen şudur: hesabı siz açarsınız, karşı tarafa yönetici ya da düzenleyici yetkisi verirsiniz. İş bittiğinde yetkiyi kaldırırsınız, hesap ve geçmiş veri sizde kalır.

2. Web siteniz ziyaretçiyi müşteriye çevirebiliyor mu?

Web siteniz dijitalde tamamen size ait olan tek yerdir. Sosyal medya hesabı ve Google profili başkasının platformunda durur; kuralları da görünürlüğü de o platform belirler. Sitenin iki işi vardır: ziyaretçiye doğru yerde olduğunu birkaç saniyede göstermek ve onu aramaya, yazmaya ya da gelmeye yöneltmek.

Hız ve mobil kullanım

Yerel hizmet arayan kişi çoğu zaman telefondadır ve beklemeye niyeti yoktur. Google sayfa deneyimini Core Web Vitals adını verdiği üç ölçütle değerlendirir. Ana içeriğin yüklenme süresi (LCP) 2,5 saniye ve altında, tıklamaya verilen tepki süresi (INP) 200 milisaniye ve altında, sayfanın yüklenirken kayma miktarı (CLS) 0,1 ve altında ise değer "iyi" sayılır. Tanımların aslı web.dev üzerindeki Web Vitals sayfasında durur.

Kendi sitenizi ölçmek için Google'ın ücretsiz PageSpeed Insights aracına adresinizi yazmanız yeterli. Çıkan raporu nasıl okuyacağınızı ve en sık görülen yavaşlık nedenlerini web sitesi hızı ve SEO rehberinde anlattık.

İletişim yolları ve güven öğeleri

Hızlı açılan ama telefon numarası bulunamayan bir site işe yaramaz. Bu bölümün testi basit: sitenizi hiç görmemiş birine telefonunuzu verin ve "bu işletmeyi ara" deyin. Kaç saniyede, kaç dokunuşta başardığına bakın.

• ✓Site telefonda tek elle rahat kullanılıyor. Yazılar büyütmeden okunmalı, düğmeler parmakla kolayca basılacak boyda olmalı; aksi hâlde ziyaretçi geri tuşuna basar.
• ✓Core Web Vitals değerleri 'iyi' aralıkta. Yavaş açılan sayfa hem ziyaretçiyi kaçırır hem de arama sonuçlarındaki rekabette sizi geride bırakabilir.
• ✓İlk ekranda ne yaptığınız ve nerede olduğunuz yazıyor. Ziyaretçi doğru yere geldiğini kaydırmadan anlamalı; 'hoş geldiniz' cümlesi bu işi görmez.
• ✓Telefon tıklanabilir; WhatsApp ve yol tarifi düğmesi her sayfada görünüyor. İletişim yalnızca 'İletişim' sayfasındaysa talebin bir kısmı yolda kaybolur.
• ✓Her hizmetin kendi sayfası var. Tek sayfaya sıkıştırılmış on hizmet ne ziyaretçiyi ikna eder ne de arama motoruna o hizmette iddialı olduğunuzu gösterir.
• ✓İletişim formu çalışıyor ve talep birine ulaşıyor. Formu kendiniz doldurun; bildirimin hangi kutuya, kaç dakikada düştüğünü görün.
• ✓Gerçek fotoğraflar, ekip bilgisi ve yorumlar sitede. Stok fotoğraf güven üretmez; ziyaretçi kiminle muhatap olacağını görmek ister.
• ✓Site HTTPS ile açılıyor. Adres çubuğundaki 'güvenli değil' uyarısı, form dolduracak ziyaretçiyi vazgeçirmeye yeter.
• ✓Çalışma saatleri, adres ve telefon Google profilinizle birebir aynı. Çelişen bilgi hem müşteriyi hem arama motorunu şüpheye düşürür.
• ✓Fiyat, saat ve duyuru gibi içerikleri kendiniz güncelleyebiliyorsunuz. Her değişiklik için birini beklemek, sitenin eskimesinin en yaygın nedenidir.

Kartal'da bir kuaför salonu düşünün. Site güzel fotoğraflarla dolu ama randevu için tek yol, sayfanın en altındaki form. Telefondaki ziyaretçi formu doldurmaya üşenir, Instagram'a geçer, orada da mesajına geç cevap gelir. Sorun tasarımda değil, iletişim yolunun yanlış yerde durmasındadır. Her sayfanın üstüne tıklanabilir telefon ve WhatsApp düğmesi koymak, çoğu zaman yeni bir site yaptırmaktan daha hızlı sonuç verir.

3. Google İşletme Profiliniz eksiksiz ve güncel mi?

Google İşletme Profili, işletmeniz arandığında haritada ve arama sonucunda çıkan bilgi kartıdır. Yerel bir işletme için çoğu zaman ilk temas noktasıdır: kişi sitenize girmeden telefon numaranızı, saatlerinizi, fotoğraflarınızı ve yorumlarınızı orada görür. Profil ücretsizdir.

Google yerel sonuçları üç etkene göre sıralar: alaka (profiliniz aranan şeyle ne kadar örtüşüyor), mesafe (arayan kişiye ne kadar yakınsınız) ve öne çıkma (işletmeniz ne kadar tanınıyor). Mesafeyi değiştiremezsiniz. Alaka, profili doğru ve eksiksiz doldurmakla; öne çıkma ise yorumlar, sitenizin gücü ve web genelindeki izinizle gelişir. Resmî açıklamalar Google İşletme Profili yardım merkezinde yer alır.

• ✓Profil doğrulanmış. Doğrulanmamış profilde bilgileri tam yönetemezsiniz ve yaptığınız değişiklikler yayına girmeyebilir.
• ✓Ana kategori işinizi en dar ve doğru biçimde tanımlıyor. Kategori, hangi aramalarda aday olacağınızı belirleyen en güçlü alanlardan biridir.
• ✓İşletme adı tabeladaki adla aynı. Ada ilçe ya da hizmet kelimesi eklemek Google yönergelerine aykırıdır ve profilin askıya alınmasına yol açabilir.
• ✓Çalışma saatleri ve bayram gibi özel gün saatleri güncel. Kapalı kapıya gelen müşteri çoğu zaman geri dönmez, üstüne olumsuz yorum bırakır.
• ✓Hizmetler ya da ürünler listesi dolu. Bu alanlar, profilinizin hangi aramalarla eşleşeceğine dair Google'a ek ipucu verir.
• ✓Yakın tarihli, gerçek fotoğraflar var. Dış cephe, iç mekân, ekip ve yapılan iş; müşteri gelmeden önce neyle karşılaşacağını görmek ister.
• ✓Telefon, site ve randevu bağlantıları çalışıyor. Profildeki bozuk bağlantı, en hazır müşteriyi son adımda kaybettirir.
• ✓Profilde düzenli güncelleme paylaşılıyor. Duyuru, kampanya ya da yeni hizmet gönderileri profilin bakımlı olduğunu gösterir.

Bu alanın her maddesini adım adım açan ayrı bir liste hazırladık: Google İşletme Profili optimizasyon kontrol listesi.

4. Yerel SEO ve içerik: müşterinizin sorduğu soruya cevabınız var mı?

Yerel SEO, yakınınızdaki kişilerin yaptığı aramalarda görünmek için yapılan çalışmaların toplamıdır. "Pendik diş hekimi" ya da "yakınımdaki halı yıkama" gibi aramalar buraya girer. Profiliniz bu işin bir ayağı, siteniz ve web genelindeki tutarlılığınız diğer ayağıdır.

İçerik tarafında başlangıç noktası ilham değil, kayıttır. Bir hafta boyunca telefonda, WhatsApp'ta ve tezgâhta size sorulan soruları not edin. O liste, sitenizde cevabı bulunması gereken konuların listesidir.

• ✓Ad, adres ve telefon her yerde harfi harfine aynı. Site, Google profili, sosyal medya ve dizinlerdeki tutarsızlık arama motorunun işletmenize duyduğu güveni zayıflatır.
• ✓Hizmet verdiğiniz ilçe ve semtler sitede açıkça yazıyor. Arama motoru da müşteri de nereye hizmet verdiğinizi tahmin etmek zorunda kalmamalı.
• ✓Her hizmet sayfası özgün ve o hizmete özel. Yalnızca ilçe adı değiştirilerek çoğaltılan şablon sayfalar değer üretmez, çoğu zaman zarar verir.
• ✓Sayfa başlıkları ve açıklamaları sayfaya özel yazılmış. Arama sonucunda görünen bu iki satır, tıklanıp tıklanmayacağınızı belirler.
• ✓Müşterilerin sık sorduğu sorular sitede yanıtlanmış. Fiyatı neyin belirlediği, sürenin ne olduğu, nasıl hazırlanılacağı gibi sorular hem aramada hem ikna aşamasında işe yarar.
• ✓Sürdürebileceğiniz bir içerik temposu var. Üç ayda bir özenli yazı, iki hafta sürüp bırakılan günlük paylaşımdan iyidir.
• ✓Diğer harita ve dizin kayıtları doğru. Apple Haritalar, Yandex Haritalar ve Bing gibi kaynaklardaki eski telefon numarası müşteriyi yanlış yere yollar.
• ✓Sitede yapısal veri var. İşletme türünü, adresi ve saatleri arama motorunun okuyacağı biçimde işaretleyen bu kod, bilgilerinizin doğru anlaşılmasına yardım eder.

Kurtköy'de bir veteriner kliniği düşünün. Sitede "hizmetlerimiz" başlığı altında tek paragraf var. Oysa telefonda her gün aynı sorular geliyor: aşı takvimi, kısırlaştırma sonrası bakım, gece acil durumda ne yapılacağı. Bu üç sorunun her biri için açık, kısa bir sayfa yazmak hem aramalarda yeni kapılar açar hem de telefondaki tekrarı azaltır.

Yerel SEO'nun mantığını ve adımlarını KOBİ'ler için yerel SEO rehberinde baştan sona anlattık.

5. Yorumlarınız ve itibarınız yönetiliyor mu?

Yorumlar, tanımadığınız birinin sizi seçmeden önce baktığı son şeydir. İyi bir yorum profili kendiliğinden oluşmaz; memnun müşteri çoğu zaman yazmayı düşünmez, mutsuz müşteri ise yazar. Düzenli yorum istemeyen işletmenin puanı, gerçek memnuniyetinin altında kalır.

İşin püf noktası zamanlamadır. Yorum isteğini hizmet bittikten haftalar sonra değil, müşteri teşekkür ettiği anda yapın. Tezgâha konan bir QR kod ya da WhatsApp'tan gönderilen kısa bir bağlantı işi iki dokunuşa indirir.

• ✓Yorum istemek günlük işleyişin parçası. Kimin, hangi anda, hangi bağlantıyla isteyeceği belli değilse bu iş ilk yoğun haftada unutulur.
• ✓Yorum bağlantısı ya da QR kodu hazır. Müşteriyi profili aramak zorunda bırakırsanız niyetli olanların çoğu yarı yolda bırakır.
• ✓Her yoruma cevap veriliyor. Cevap, yorumu yazan kişiden çok sonradan okuyanlara hitap eder; ilgili bir işletme olduğunuzu gösterir.
• ✓Olumsuz yoruma sakin ve kısa cevap veriliyor. Tartışmaya girmek haklı olsanız bile kötü görünür; özür, açıklama ve iletişim yolu yeterlidir.
• ✓Cevaplarda müşterinin kişisel bilgisi paylaşılmıyor. Özellikle sağlık alanında, kişinin aldığı hizmeti açık etmek hem etik hem hukuki sorun doğurur.
• ✓Yorum karşılığı indirim ya da hediye verilmiyor. Google politikaları teşvikli yorumu yasaklar; tespit edilirse yorumlar silinebilir.
• ✓İşletme adınızı aratıp ilk sayfaya bakıyorsunuz. Şikâyet siteleri, eski haberler ya da sizin açmadığınız kayıtlar orada çıkıyorsa haberiniz olmalı.
• ✓Seçili yorumlar sitenizde de görünüyor. Profildeki sosyal kanıtı siteye taşımak, kararsız ziyaretçiyi ikna etmenin en ucuz yoludur.

Yorum düzenini ve profil bakımını tek elden yürütmek isterseniz Google İşletme Profili yönetimi hizmetimizin kapsamına bakabilirsiniz.

6. Sosyal medya hesaplarınız bir işe yarıyor mu?

Sosyal medyada ilk karar, hangi platformda olacağınız değil, hangisinde olmayacağınızdır. Dört platformda bakımsız hesap tutmak, tek platformda düzenli olmaktan kötüdür. Müşteriniz hangi platformda vakit geçiriyorsa ve siz hangisine düzenli içerik üretebiliyorsanız orada olun.

Yerel bir işletme için sosyal medya çoğu zaman bir vitrin ve güven doğrulama aracıdır. Sizi Google'da bulan kişi, aramadan önce Instagram'ınıza bakıp "bu yer hâlâ açık mı, işi nasıl yapıyorlar" sorusuna cevap arar.

• ✓Hesap işletme (profesyonel) hesabı türünde. İstatistikleri, iletişim düğmelerini ve reklam imkânını yalnızca bu hesap türü verir.
• ✓Profil açıklaması ne yaptığınızı ve nerede olduğunuzu söylüyor. Slogan yerine 'Pendik'te çocuk diş hekimliği' gibi düz bir cümle daha çok iş görür.
• ✓Profildeki bağlantı çalışıyor ve doğru yere gidiyor. Site, randevu sayfası ya da WhatsApp; kapanmış bir kampanya sayfasına giden bağlantı sık rastlanan bir kayıptır.
• ✓Son paylaşım yakın tarihli. Aylar önce durmuş bir hesap, ziyaretçide işletmenin de durduğu izlenimini bırakır.
• ✓Yazılı bir içerik takvimi var. Haftada kaç paylaşım, hangi konular, kim hazırlayacak; yazılı değilse ilk yoğun dönemde aksar.
• ✓Gelen mesajlara kimin, ne kadar sürede cevap vereceği belli. Cevapsız kalan mesaj, kaçmış bir müşteri adayıdır.
• ✓Kullanılmayan platformlardaki hesaplar kapatılmış ya da yönlendirilmiş. Terk edilmiş hesap, adınız arandığında karşıya çıkan kötü bir kartvizittir.
• ✓Logo, renk ve dil tüm hesaplarda tutarlı. Farklı görünen hesaplar, aynı işletmeye ait olduklarından şüphe ettirir.

Hangi içerik türlerinin yerel işletmede karşılık bulduğunu ve sürdürülebilir bir takvimin nasıl kurulacağını yerel işletmeler için sosyal medya rehberinde ele aldık.

7. Reklam vermeye hazır mısınız?

Reklam bir hızlandırıcıdır; iyi işleyen bir düzeni büyütür, işlemeyen bir düzeni pahalı hâle getirir. Telefon numarası bulunmayan, yavaş açılan bir siteye reklamla ziyaretçi göndermek bütçeyi boşa harcamaktır. Bu yüzden reklam, listenin yedinci alanıdır.

İki ana seçenek birbirinden farklı çalışır. Google Ads arama reklamları, o hizmeti o anda arayan kişinin karşısına çıkar; talep zaten vardır. Meta Ads (Instagram ve Facebook reklamları) ise aramayan ama ilgilenebilecek kişilere ulaşır; talebi siz oluşturursunuz. Hangisinin size uyduğunu Google Ads ve Meta Ads karşılaştırmasında tartıştık.

• ✓Reklamın götüreceği sayfa hazır. Tek bir hizmeti anlatan, üstünde arama ve mesaj düğmesi olan sayfa, ana sayfaya göndermekten çoğu zaman daha iyi sonuç verir.
• ✓Dönüşüm takibi reklamdan önce kurulmuş. Hangi tıklamanın aramaya ya da forma dönüştüğünü görmeden bütçeyi nereye kaydıracağınızı bilemezsiniz.
• ✓Reklam hesabı işletmeye ait. Hesap ajansın ise ayrıldığınızda kampanya geçmişi ve öğrenilmiş veri de orada kalır.
• ✓Hedef bölge gerçekten hizmet verdiğiniz yerle sınırlı. Tüm İstanbul'a açık bırakılan bir kampanya, gelemeyecek kişilerin tıklamasına para öder.
• ✓Negatif anahtar kelime listesi var. 'Ücretsiz', 'iş ilanı', 'kurs' gibi sizinle ilgisiz aramaları dışarıda bırakmak boşa giden harcamayı azaltır.
• ✓Günlük bütçe ve deneme süresi önceden belirlenmiş. 'Bakalım ne olacak' diye başlayan kampanya ya erken kapatılır ya da gereğinden uzun açık kalır.
• ✓Arama terimleri raporu düzenli inceleniyor. İnsanların reklamınızı gerçekte hangi aramayla gördüğü, tahmininizden çoğu zaman farklıdır.
• ✓Kampanya, hedefi belli bir yapıyla kurulmuş. Gönderinin altındaki 'öne çıkar' düğmesi kolaydır ama hedefleme ve ölçüm imkânı sınırlıdır.

Bütçenin nereye gittiğini okumayı ve boşa harcamayı kısmayı Google Ads bütçe verimliliği yazısında adım adım gösterdik.

8. Ölçüm: neyin işe yaradığını görebiliyor musunuz?

Ölçüm yoksa her karar tahmindir. "Instagram işe yarıyor gibi" cümlesiyle "geçen ay gelen taleplerin çoğu Google profilinden geldi" cümlesi arasındaki fark, bütçenizi nereye koyacağınızı belirler. Kurulumu bir kez yapılır, faydası her ay görülür.

Küçük bir işletmenin takip etmesi gereken yol dört basamaklıdır.

1. Görünme

   Aramada, haritada ya da reklamda karşısına çıkarsınız

2. Ziyaret

   Profilinize ya da sitenize girer

3. Talep

   Arar, yazar, form doldurur ya da yol tarifi alır

4. Müşteri

   Gelir ve hizmet alır

Çoğu işletme ilk iki basamağı izler, üçüncüyü ölçmez. Oysa karar verdiren basamak taleptir.

• ✓Google Analytics 4 kurulu ve hesap sizin. Siteye kimin, nereden geldiğini ve ne yaptığını gösterir; hesap başkasındaysa geçmiş veri de ondadır.
• ✓Google Search Console doğrulanmış. İnsanların sizi hangi aramalarla bulduğunu ve Google'ın sitenizde gördüğü sorunları yalnızca buradan öğrenirsiniz.
• ✓Site haritası Search Console'a gönderilmiş. Yeni sayfalarınızın Google tarafından fark edilmesini kolaylaştırır.
• ✓Dönüşümler tanımlı: form, telefon tıklaması, WhatsApp tıklaması. Ziyaretçi sayısı tek başına bir şey söylemez; önemli olan kaç kişinin size ulaştığıdır.
• ✓Google İşletme Profili performans verilerine aylık bakılıyor. Profil üzerinden gelen aramalar ve yol tarifi istekleri sitenize hiç uğramadan gerçekleşir.
• ✓Yeni müşteriye 'bizi nereden buldunuz' diye soruluyor. Araçların göremediğini müşteri söyler; tavsiye, tabela ve aramayı ancak bu soru ayırır.
• ✓Ayda bir, tek sayfalık özet çıkarılıyor. Aynı birkaç sayıyı her ay yan yana koymak, neyin değiştiğini görmenin en sade yoludur.
• ✓Ölçüm çerez onayıyla uyumlu çalışıyor. Onay vermeyen ziyaretçi ölçülmez; raporunuzdaki sayıların gerçeğin biraz altında kalacağını bilerek okuyun.

Aylık özet sayfasında ne olmalı?

Beş satır yeterlidir: sitenin ziyaretçi sayısı, gelen talep sayısı (form, arama ve WhatsApp toplamı), profil üzerinden gelen arama ve yol tarifi sayısı, yeni yorum sayısı ve reklam harcaması. Altıncı satır olarak o ay kazandığınız yeni müşteri sayısını elle ekleyin. Bu tabloyu üç ay doldurduğunuzda hangi kanalın iş getirdiğini tahmin etmek yerine görürsünüz.

9. Yapay zekâ aramalarına hazır mısınız?

İnsanların bir kısmı artık soruyu arama kutusuna değil, ChatGPT ve Gemini gibi yapay zekâ asistanlarına yazıyor. Google da birçok sorguda sonuçların üstünde yapay zekâ özeti gösteriyor. Bu yanıtlarda kaynak olarak yer almak için yapılan çalışmaya GEO, yani üretken yapay zekâ için optimizasyon deniyor.

Burada dürüst olmak gerekir: hiç kimse bir yapay zekâ asistanının sizi önereceğini garanti edemez. Yapabileceğiniz şey, işletmenizle ilgili bilgiyi açık, tutarlı ve kolay okunur hâle getirmektir. İyi haber şu ki bu hazırlıkların çoğu klasik SEO için de doğru işlerdir.

• ✓Kim olduğunuz, ne yaptığınız ve nerede olduğunuz sitede düz cümlelerle yazıyor. Yapay zekâ süslü slogandan değil, net tanım cümlesinden alıntı yapar.
• ✓Sık sorulan sorular açık soru ve kısa cevap biçiminde. Bu biçim, bir asistanın cevabı doğrudan alıp aktarabileceği en uygun yapıdır.
• ✓Yapısal veri eklenmiş. İşletme bilgisi, hizmetler ve sık sorulan sorular için eklenen işaretleme, içeriğinizin makinelerce yanlış anlaşılma ihtimalini azaltır.
• ✓Bilgileriniz web genelinde tutarlı. Asistanlar tek kaynağa değil, birçok kaynağa bakar; çelişen adres ya da saat, yanlış cevabın kaynağı olur.
• ✓Yapay zekâ tarayıcılarını engelleyip engellemediğinizi biliyorsunuz. Sitenizdeki robots.txt dosyası bu tarayıcıları kapatıyorsa içeriğiniz okunamaz; karar bilinçli olmalı.
• ✓İşletmenizi asistanlara düzenli olarak soruyorsunuz. 'Pendik'te şu hizmeti kim veriyor' ve 'şu işletme hakkında ne biliyorsun' sorularının cevabı, eksik ve yanlışı gösterir.
• ✓Yazılarınızda yazar, tarih ve güncelleme bilgisi var. İçeriğin kime ait ve ne kadar güncel olduğu, güvenilir kaynak sayılmanın işaretlerindendir.

Kavramı sıfırdan anlatan yazımız GEO nedir başlığında duruyor; bu alanda atılacak adımları orada sırasıyla bulursunuz.

10. Hukuki temel: KVKK aydınlatma metni ve çerez onayı yerinde mi?

Sitenizde bir iletişim formu varsa, WhatsApp'tan müşteri bilgisi alıyorsanız ya da sitede analiz ve reklam araçları çalışıyorsa kişisel veri işliyorsunuz demektir. Türkiye'de bu konuyu 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) düzenler. Küçük işletmelerin en sık atladığı alan burasıdır, çünkü eksikliği bir şikâyet gelene kadar fark edilmez.

• ✓Sitede aydınlatma metni var ve sizin gerçekte yaptığınızı anlatıyor. Hangi veriyi, ne amaçla topladığınızı ve kimle paylaştığınızı söylemeli; başka siteden kopyalanan metin sizi korumaz.
• ✓Formların yanında aydınlatma metnine bağlantı duruyor. Kişi bilgisini vermeden önce bu bilginin nasıl kullanılacağını öğrenebilmelidir.
• ✓Çerez bildirimi gerçekten çalışıyor. Analiz ve reklam çerezleri ziyaretçi onay verdikten sonra devreye girmeli; yalnızca süs olarak duran bir bant işe yaramaz.
• ✓Çerez tercihini reddetmek, kabul etmek kadar kolay. Ret seçeneğini gizleyen tasarımlar hem güveni zedeler hem de onayın geçerliliğini tartışmalı kılar.
• ✓Toplu SMS ve e-posta için izin konusu netleştirilmiş. Ticari ileti gönderimi ayrı kurallara ve İleti Yönetim Sistemi kaydına bağlıdır; göndermeden önce danışın.
• ✓Müşteri verisinin nerede durduğu biliniyor. Telefon rehberi, Excel dosyası, randevu programı; kimin erişebildiği belli değilse sızıntıyı da fark edemezsiniz.
• ✓Müşteri fotoğrafı ve videosu için izin alınıyor. Öncesi ve sonrası paylaşımları, özellikle sağlık ve güzellik alanında, açık izin olmadan yayımlanmamalı.
• ✓Sağlık gibi özel nitelikli veri işliyorsanız ayrıca danıştınız. Bu veri türü için kurallar daha sıkıdır ve genel şablonlar yeterli olmaz.

Kayıt ve bildirim yükümlülükleri (örneğin veri sorumluları sicili) işletmenin büyüklüğüne ve faaliyetine göre değişir. Sizin için geçerli olup olmadığını hukukçunuza ya da mali müşavirinize sorun; internetteki genel cevaplara dayanarak karar vermeyin.

Hangi maddeler önce gelir? Öncelik matrisi ve 90 günlük plan

On alanı işaretlediğinizde karşınıza uzun bir eksik listesi çıkabilir. Hepsini aynı anda kapatmaya çalışmak, hiçbirini bitirememenin en kısa yoludur. Sıralamayı iki soruyla yapın: bu madde işe ne kadar etki eder ve tamamlamak ne kadar emek ister?

Etki ve emek matrisi

Tablonun mantığı açık: etkisi yüksek, emeği düşük işler ilk haftaya girer. Emeği yüksek olanlar plana yayılır. Reklam sona kalır, çünkü önceki satırlar tamamlanmadan verilen reklamın verimi düşük olur.

İlk hafta yapılacak beş iş

1. Alan adı, Google profili, sosyal medya ve reklam hesaplarına kendi bilgilerinizle girmeyi deneyin; giremediklerinizi listeleyin.
2. Girebildiğiniz bütün hesaplarda iki adımlı doğrulamayı açın.
3. Google profilinizde saatleri, kategoriyi, telefonu ve site bağlantısını kontrol edin; beş yeni fotoğraf ekleyin.
4. Kendi sitenizdeki formu doldurun, telefon ve WhatsApp düğmelerine telefondan basın.
5. Yorum bağlantınızı alın ve bu hafta memnun ayrılan üç müşteriye gönderin.

Bu beş işin hiçbiri teknik bilgi ya da bütçe gerektirmez.

90 günlük uygulama planı

1. 1. hafta

   Sahipliği ve temel bilgileri sağlama alın

   Hesap dökümünü çıkarın, erişemediğiniz hesaplar için devir sürecini başlatın. Google profilini tamamlayın, sitedeki iletişim yollarını test edin, yorum istemeye başlayın.

2. 2–4. hafta

   Ölçümü ve hukuki temeli kurun

   Analytics ve Search Console'u bağlayın, form, arama ve WhatsApp tıklamalarını dönüşüm olarak tanımlayın. Aydınlatma metnini ve çerez onayını hazırlatın. İlk aylık özet sayfasını doldurun.

3. 5–8. hafta

   Siteyi güçlendirin

   Hız ve mobil sorunlarını giderin, her sayfaya görünür iletişim düğmesi koyun. En çok gelir getiren üç hizmetiniz için ayrı sayfa yazın. Müşteri sorularından ilk soru cevap içeriklerini çıkarın.

4. 9–12. hafta

   Düzeni kurun, reklamı deneyin

   Sosyal medya takvimini yazıya dökün ve uygulamaya başlayın. Yapay zekâ asistanlarına işletmenizi sorup eksikleri düzeltin. Temel hazırsa tek hizmet ve dar bölgeyle küçük bir reklam denemesi başlatın.

5. 90. gün

   Listeyi baştan işaretleyin

   On alanı yeniden gözden geçirin, üç aylık özet sayfalarını yan yana koyun. Hangi kanalın talep getirdiğine bakarak sonraki üç ayın önceliğini belirleyin.

Hangisini kendiniz yaparsınız, hangisinde destek alırsınız?

Her işi dışarıya vermek zorunda değilsiniz, her işi kendiniz yapmak zorunda da değilsiniz. Karar için üç ölçüt işe yarar: iş tek seferlik mi yoksa sürekli mi, hata yapmanın bedeli ne, ve o işe ayıracağınız saat asıl işinizden mi çalınıyor.

Destek aldığınız her işte birinci alandaki kural geçerlidir: hesap sizin, yetki onların.

Sık yapılan hatalar

Reklamla başlamak. Site ve ölçüm hazır değilken verilen reklam tıklama getirir, talep getirmez. Sonuçta "reklam işe yaramıyor" kanaati oluşur, oysa sorun reklamda değildir.

Hesapları başkasına açtırmak. Kolaylık olsun diye ajansın ya da çalışanın kendi e-postasıyla açtığı hesap, ayrılık gününde pazarlık konusuna dönüşür.

Her platformda olmaya çalışmak. Altı hesap açıp hiçbirini düzenli yürütememek, iki hesabı iyi yürütmekten daha kötü bir görüntü verir.

Ziyaretçi sayısına bakıp talebi ölçmemek. Ziyaret artarken telefon çalmıyorsa sorun görünürlükte değil, sitenin ikna gücündedir. Bunu ancak dönüşüm takibi gösterir.

Yorumları kendi hâline bırakmak. Yorum istemeyen ve cevap vermeyen işletmenin profilini, en öfkeli birkaç müşterisi şekillendirir.

Bilgileri bir yerde güncelleyip diğerlerinde unutmak. Telefon numarası ya da saat değiştiğinde site, profil, sosyal medya ve dizinlerin hepsi aynı gün güncellenmelidir.

Bir kez kurup bir daha bakmamak. Dijital varlık kurulup bırakılan bir tabela değildir. Üç ayda bir bu listeyi baştan işaretlemek, sorunları müşteri fark etmeden yakalamanızı sağlar.

Hukuki metinleri kopyalamak. Başka bir sitenin aydınlatma metni, o sitenin veri işleme biçimini anlatır. Sizinkini anlatmıyorsa kâğıt üzerinde bile uyum sağlamaz.

Listede geçen terimler

Alan adı

Sitenizin internetteki adresi, örneğin isletmeniz.com. Yıllık olarak kiralanır ve kayıt kimin hesabındaysa kontrol ondadır.

Google İşletme Profili

İşletmeniz arandığında Google Arama ve Haritalar'da görünen ücretsiz bilgi kartı.

NAP

Ad, adres ve telefon bilgisinin kısaltması. Bu üçlünün web genelinde aynı yazılması yerel SEO'nun temelidir.

Core Web Vitals

Google'ın sayfa deneyimini ölçtüğü üç ölçüt: yüklenme (LCP), etkileşim (INP) ve görsel kararlılık (CLS).

Dönüşüm

Ziyaretçinin sizin için değerli olan bir eylemi yapması: form göndermesi, telefona ya da WhatsApp düğmesine basması.

Search Console

Google'ın, sitenizin aramalardaki durumunu ve teknik sorunlarını gösterdiği ücretsiz aracı.

Yapısal veri

Sayfadaki bilginin ne olduğunu arama motorlarına ve yapay zekâ sistemlerine bildiren, ziyaretçinin görmediği işaretleme kodu.

GEO

Üretken yapay zekâ için optimizasyon. Yapay zekâ asistanlarının yanıtlarında kaynak olarak yer almayı hedefleyen çalışmalar.

Aydınlatma metni

KVKK kapsamında, kişisel verileri kimin, hangi amaçla ve nasıl işlediğini ilgili kişiye açıklayan metin.

Bu hafta atacağınız ilk adım

Listeyi yazdırın ya da bir tabloya kopyalayın ve yalnızca birinci alanı işaretleyin: alan adınıza, Google profilinize ve reklam hesabınıza kendi bilgilerinizle girebiliyor musunuz? Gerisi bu sorunun cevabının üzerine kurulur.

Listeyi birlikte gözden geçirmek ve işletmeniz için öncelik sırasını netleştirmek isterseniz ücretsiz analiz için bize yazabilirsiniz.