Web Tasarım

Web Sitesi Hızı SEO'yu Nasıl Etkiler?

Site hızı SEO'yu nasıl etkiler? Core Web Vitals (LCP, INP, CLS) eşikleri, yavaşlığın yedi nedeni, çözümleri ve 10 maddelik hız kontrol listesi.

Sitenizi telefonda açıyorsunuz. Ekran bir süre beyaz kalıyor, sonra yazılar geliyor, tam arama düğmesine basacakken sayfa aşağı kayıyor. Siz bekliyorsunuz, çünkü site sizin. Müşteriniz beklemez. Geri tuşuna basar ve listedeki bir sonraki işletmeye geçer.

Site hızı hakkında iki yaygın abartı var. Birincisi "puanı 100 yaparsanız Google'da birinci olursunuz", ikincisi "hız önemli değil, içerik yeter". İkisi de yanlış ve ikisi de işletme sahiplerine para kaybettiriyor.

Bu yazıda hızın sıralamadaki gerçek ağırlığını, Google'ın ölçtüğü üç şeyi, kendi sitenizi on beş dakikada nasıl ölçeceğinizi ve yavaşlığın yedi yaygın nedenini çözümleriyle birlikte bulacaksınız. Teknik bilginiz olması gerekmiyor. Amaç, geliştiricinizle ya da ajansınızla doğru soruları konuşabilmeniz.

Özetle

Site hızı SEO'yu iki yoldan etkiler. Google, Core Web Vitals ölçütlerini (LCP 2,5 saniye ve altı, INP 200 milisaniye ve altı, CLS 0,1 ve altı) sıralama sistemlerinde sayfa deneyimi sinyali olarak kullanır, yavaş site ise ziyaretçiyi içerik görünmeden kaybettirir. Hız tek başına üst sıra garantilemez ve alakalı içeriğin yerini tutmaz. İçerik ve alaka birbirine yakın olduğunda ayırt edici olur.

Site hızı sıralamayı gerçekten etkiler mi?

Dürüst cevap şu: evet, ama doğrudan etkisi sanıldığından küçük, dolaylı etkisi sanıldığından büyüktür.

LCP≤ 2,5 snYüklemeINP≤ 200 msEtkileşimCLS≤ 0,1Görsel kararlılıkEn büyük içeriğin görünme süresi (LCP)0 sn2,5 sn · iyi4 sn · zayıf123
  1. LCP: sayfadaki en büyük içeriğin görünme süresi. İyi değer 2,5 saniye ve altı.
  2. INP: tıklama ya da dokunmaya verilen yanıtın gecikmesi. İyi değer 200 milisaniye ve altı.
  3. CLS: sayfa yüklenirken öğelerin yerinden oynama miktarı. İyi değer 0,1 ve altı.

Temsili ekran; EAX Studio'nun kendi gerçek bilgileriyle hazırlanmıştır.

Google'ın sayfa deneyimini ölçtüğü üç ölçüt: yükleme (LCP), etkileşime yanıt (INP) ve görsel kararlılık (CLS).

Google, arama belgelerinde Core Web Vitals ölçütlerinin sıralama sistemlerince kullanıldığını açıkça belirtir. Aynı belgeler, iyi bir sayfa deneyiminin alakalı ve yararlı içeriğin yerini tutmadığını da söyler. Yani sıralamanın ilk koşulu, sayfanızın aranan soruya en iyi cevabı vermesidir.

Bunu üç durumla somutlaştırabiliriz:

  • İçeriğiniz aramayla ilgisizse hız sizi kurtarmaz. "Pendik oto ekspertiz" aramasında, ekspertizden hiç söz etmeyen bir sayfa ne kadar hızlı açılırsa açılsın üst sıraya gelmez.
  • İçerikler birbirine yakınsa hız ayırt eder. Aynı hizmeti benzer derinlikte anlatan iki sayfadan daha iyi deneyim sunan öne geçebilir.
  • Site çok yavaşsa zarar sıralamadan bağımsızdır. Üst sırada çıksanız bile ziyaretçi sayfa açılmadan ayrılıyorsa o sıranın size bir faydası kalmaz.

Yerel işletmeler için bir not daha: Google Haritalar sonuçlarında sıralamayı alaka, mesafe ve öne çıkma belirler. Site hızı bu üç etkenden biri değildir. Ama profilinizdeki "web sitesi" düğmesine basan kişinin karşılaştığı şey sitenizdir ve o deneyim, aramanın ya da randevunun gelip gelmeyeceğini belirler. Yerel görünürlüğün bütününü yerel SEO rehberimizde anlattık.

Hız bir çarpan gibi çalışır

Hızı tek başına bir sıralama aracı olarak değil, diğer bütün çalışmalarınızın verimini artıran ya da düşüren bir çarpan olarak düşünün. İçerik, reklam, sosyal medya ve Google İşletme Profili ziyaretçiyi siteye getirir. Site yavaşsa o emeğin bir kısmı kapıda kaybolur.

Yavaş bir sitede ziyaretçi nasıl davranır?

Pendik'te akşam saatinde çocuğunun dişi ağrıyan bir veli düşünün. Bir elinde telefon, mobil veriyle "yakınımdaki diş hekimi" diye arıyor. Karşısına üç dört seçenek çıkıyor ve ilkine dokunuyor. Bu kişi sabırlı değil, aceleci ve kaygılı.

Böyle bir ziyaretçinin yavaş sitede gösterdiği üç davranış vardır.

Geri dönme. Sayfa birkaç saniye boş kalırsa geri tuşuna basar ve bir sonraki sonuca geçer. Siz bu ziyareti raporlarınızda çoğu zaman göremezsiniz bile, çünkü ölçüm kodu yüklenmeden ayrılmıştır.

Yarım bırakma. Sayfa açılır ama düğmeye bastığında bir şey olmaz, form geç tepki verir. Kişi başladığı işi tamamlamadan çıkar.

Güven kaybı. İçerik yerinden oynar, görseller geç gelir, yazı tipi birden değişir. Ziyaretçi bunu teknik bir sorun olarak değil, özensizlik olarak okur. Sağlık, hukuk ve finans gibi güvenin belirleyici olduğu alanlarda bu izlenim pahalıya mal olur.

Reklam veriyorsanız tablo daha da nettir. Reklama tıklayan kişi sayfa açılmadan çıkarsa tıklamanın bedelini yine ödersiniz. Reklam bütçesini verimli kullanmanın yollarını Google Ads bütçe verimliliği yazısında ele aldık. Açılış sayfasının hızı o listenin sessiz ama etkili maddelerinden biridir.

Core Web Vitals nedir? Google'ın ölçtüğü üç şey

Core Web Vitals, Türkçe arayüzlerdeki adıyla Önemli Web Verileri, Google'ın bir sayfanın kullanıcıya nasıl bir deneyim sunduğunu ölçtüğü üç ölçüttür. Her biri farklı bir soruya cevap verir ve eşikleri web.dev üzerinde yayımlanır.

LCP: Sayfanın asıl içeriği ne zaman görünüyor?

LCP (Largest Contentful Paint, en büyük içeriğin boyanması), ekranda görünen en büyük öğenin yüklenme süresidir. Bu öğe çoğu sitede üstteki büyük fotoğraf ya da ana başlıktır. Ziyaretçinin "sayfa açıldı" dediği an aşağı yukarı budur.

İyi eşik 2,5 saniye ve altıdır. LCP'yi en sık bozan şeyler büyük boyutlu kapak görselleri, yavaş sunucu yanıtı ve sayfanın görünmesini bekleten stil ve betik dosyalarıdır.

INP: Dokunduğunuzda sayfa ne kadar çabuk tepki veriyor?

INP (Interaction to Next Paint, etkileşimden sonraki boyamaya kadar geçen süre), ziyaretçi bir düğmeye dokunduğunda, bir menüyü açtığında ya da bir alana yazdığında ekranın ne kadar sürede karşılık verdiğini ölçer. Tek bir tıklamaya değil, ziyaret boyunca yapılan etkileşimlerin geneline bakar ve en yavaş olanlara yakın bir değeri raporlar.

İyi eşik 200 milisaniye ve altıdır. INP, Mart 2024'te daha önce kullanılan FID ölçütünün yerini aldı. Eski yazılarda FID görürseniz güncel karşılığının INP olduğunu bilin. Bu ölçütü bozan başlıca neden, tarayıcıyı meşgul eden fazla JavaScript'tir.

CLS: Sayfa yüklenirken içerik yerinden oynuyor mu?

CLS (Cumulative Layout Shift, toplam düzen kayması), sayfadaki öğelerin beklenmedik biçimde yer değiştirmesini ölçer. Tam "Ara" düğmesine basacakken üstten bir görsel yüklenip düğmeyi aşağı itiyorsa yaşadığınız şey budur. CLS bir süre değil, bir orandır ve birimi yoktur.

İyi eşik 0,1 ve altıdır. Yaygın nedenleri boyutu belirtilmemiş görseller, sonradan yüklenen yazı tipleri, sayfaya sonradan eklenen duyuru çubukları, çerez bildirimleri ve gömülü içeriklerdir.

ÖlçütNeyi ölçer?İyiİyileştirme gerekiyorZayıf
LCPAsıl içeriğin görünme süresi2,5 sn ve altı2,5 ile 4 sn arası4 sn üstü
INPEtkileşime yanıt süresi200 ms ve altı200 ile 500 ms arası500 ms üstü
CLSİçeriğin yerinden oynaması0,1 ve altı0,1 ile 0,25 arası0,25 üstü

Önemli bir ayrıntı: Google bu ölçütleri ortalamaya göre değil, ziyaretlerin yüzde 75'ine göre değerlendirir. Bir sayfanın LCP açısından "iyi" sayılması için ziyaretlerin en az dörtte üçünde 2,5 saniyenin altında kalması gerekir. Yani hızlı internetli birkaç ziyaretçi sonucu kurtarmaz, yavaş bağlantılı ziyaretçilerin deneyimi de hesaba girer.

Laboratuvar verisi ile gerçek kullanıcı verisi arasındaki fark nedir?

Hız konusundaki karışıklığın büyük bölümü buradan doğar. Aynı site için bir araç 95 puan gösterirken Search Console "iyileştirme gerekiyor" diyebilir. İkisi de doğrudur, çünkü farklı şeyleri ölçerler.

Kaynak
Laboratuvar verisiTek bir cihazda, belirlenmiş koşullarda yapılan simülasyon
Gerçek kullanıcı verisiSitenizi Chrome ile ziyaret eden gerçek kişilerden toplanan anonim ölçümler
Araç
Laboratuvar verisiLighthouse, PageSpeed Insights'ın alt bölümü
Gerçek kullanıcı verisiPageSpeed Insights'ın üst bölümü, Search Console Önemli Web Verileri raporu
Zaman
Laboratuvar verisiTesti çalıştırdığınız an
Gerçek kullanıcı verisiSon 28 günün birikimi
Güçlü yanı
Laboratuvar verisiAnında sonuç verir, sorunun nedenini gösterir
Gerçek kullanıcı verisiZiyaretçilerin gerçekte ne yaşadığını gösterir
Zayıf yanı
Laboratuvar verisiGerçek cihaz ve bağlantı çeşitliliğini yansıtmaz
Gerçek kullanıcı verisiYeterli trafik yoksa hiç oluşmaz, değişiklikleri geç yansıtır
Sıralamada kullanılan
Laboratuvar verisiHayır, teşhis amaçlıdır
Gerçek kullanıcı verisiEvet, Google'ın değerlendirdiği veri budur

Üç araç, üç görev

PageSpeed Insights. Google'ın ücretsiz aracıdır. Adresinizi yapıştırırsınız, sayfanın üst bölümünde varsa gerçek kullanıcı verisini, alt bölümünde Lighthouse ile yapılan laboratuvar ölçümünü gösterir. Mobil ve masaüstü sonuçları ayrı sekmelerdedir.

Lighthouse. Chrome tarayıcısının geliştirici araçlarında yer alan test aracıdır ve PageSpeed Insights'ın laboratuvar bölümünü de o üretir. Performansı 0 ile 100 arasında puanlar ve iyileştirme önerileri sıralar. Mobil testte orta seviye bir telefonu ve yavaş bir bağlantıyı taklit eder, bu yüzden mobil puan masaüstünden belirgin biçimde düşük çıkabilir.

Search Console Önemli Web Verileri raporu. Sitenizin sayfalarını gerçek kullanıcı verisine göre iyi, iyileştirme gerekiyor ve zayıf olarak gruplar. Tek tek sayfaları değil, benzer sayfa gruplarını gösterir. Uzun vadeli takip için asıl bakmanız gereken yer burasıdır.

Bir ayrıntı daha: Lighthouse gerçek bir kullanıcı etkileşimi olmadığı için INP'yi ölçemez. Onun yerine tarayıcının ne kadar süre meşgul kaldığını gösteren Toplam Engelleme Süresi adlı bir ölçüte bakar. Yüksek bir Lighthouse puanı, INP'nizin de iyi olduğunu tek başına kanıtlamaz.

Az trafikli sitede "veri yok" yazıyorsa

Yerel işletme sitelerinin birçoğu, gerçek kullanıcı verisinin oluşması için gereken ziyaret sayısına ulaşmaz. Bu durumda PageSpeed Insights'ın üst bölümü boş kalır, Search Console raporu yeterli veri olmadığını bildirir.

Bu bir hata ya da ceza değildir. Yalnızca Google'ın elinde sitenize ait yeterli ölçüm bulunmadığı anlamına gelir. Böyle bir sitede yol gösterici olarak laboratuvar verisini ve kendi telefonunuzla yaptığınız denemeleri kullanırsınız. Trafiğiniz arttıkça gerçek veri oluşmaya başlar ve o gün iyi bir sonuç görmek için bugünden hazırlıklı olmak gerekir.

Puan avcılığına dikkat

Lighthouse puanı bir teşhis aracıdır, hedefin kendisi değildir. Puan aynı sayfada art arda yapılan testlerde bile birkaç puan oynar. 92 ile 97 arasındaki fark için haftalar harcamak yerine, üç ölçütün iyi eşiklerde olup olmadığına ve gerçek telefonda sitenin nasıl hissettirdiğine bakın.

Sitenizin hızını 15 dakikada nasıl ölçersiniz?

Bir geliştiriciye ihtiyaç duymadan sitenizin durumunu kendiniz görebilirsiniz. Aşağıdaki adımları sırayla uygulayın ve sonuçları bir yere not edin.

  1. Dört sayfa seçin

    Ana sayfa, en çok ziyaret alan hizmet sayfası, iletişim sayfası ve varsa reklamlarınızın yönlendiği sayfa. Yalnızca ana sayfayı ölçmek yanıltır.
  2. PageSpeed Insights ile test edin

    Her adresi araca yapıştırın ve mobil sekmesindeki sonuca bakın. Üst bölümde gerçek kullanıcı verisi olup olmadığını not edin.
  3. Üç ölçütü yazın

    Her sayfa için LCP, CLS ve varsa INP değerini kaydedin. Toplam puanı da not edin ama kararınızı ona göre vermeyin.
  4. Testi iki kez daha tekrarlayın

    Sonuçlar oynar. Üç ölçümün ortancasını alın ki tek bir kötü ya da iyi sonuç sizi yanıltmasın.
  5. Telefonunuzla deneyin

    Wi-Fi'ı kapatın, mobil veriyle sitenizi açın. Bir müşteri gibi hizmeti bulun ve arama düğmesine ulaşın. Nerede beklediğinizi yazın.
  6. Search Console'a bakın

    Hesabınız varsa Önemli Web Verileri raporunu açın. Zayıf ya da iyileştirme gerekiyor olarak işaretlenen sayfa grubu var mı?

Bu on beş dakikanın sonunda elinizde somut bir tablo olur: hangi sayfa, hangi ölçütte, ne kadar geride. Geliştiricinize "site yavaş" demek yerine "hizmet sayfasında mobil LCP eşiğin üstünde, kapak görseli öneriler listesinde ilk sırada" diyebilirsiniz. Bu iki cümle arasındaki fark, işin günler ya da haftalar içinde çözülmesini belirler.

Siteler neden yavaşlar? Yedi yaygın neden ve çözümleri

Yavaşlığın nedeni neredeyse hiçbir zaman tek bir şey değildir. Aşağıdaki yedi başlık, küçük ve orta ölçekli işletme sitelerinde en sık karşılaşılan sorunları ve her birinin çözümünü anlatır.

1. Büyük ve optimize edilmemiş görseller

Telefonla çekilen bir fotoğraf çoğu zaman birkaç megabayt ağırlığındadır ve ekranda gösterileceği boyutun kat kat üstündedir. Bu fotoğraf olduğu gibi siteye yüklendiğinde ziyaretçinin telefonu, küçük bir kutuda gösterilecek dev bir dosyayı indirmek zorunda kalır.

Çözüm: Görselleri sitede görünecekleri boyuta küçültün ve WebP ya da AVIF gibi modern biçimlerde kaydedin. Telefon ve masaüstü için farklı boyutlar sunulsun. Ekranın altında kalan görseller, ziyaretçi oraya kaydırdıkça yüklensin (tembel yükleme). Tek istisna en üstteki ana görseldir: o geciktirilmemeli, tersine öncelikli yüklenmelidir.

2. Gereksiz JavaScript

JavaScript, sayfaya hareket ve etkileşim kazandıran koddur. Sorun, kullanılmayan ya da sayfa için fazla olan kodun da indirilip çalıştırılmasıdır. Tarayıcı bu kodla meşgulken ziyaretçinin dokunuşlarına geç cevap verir.

Çözüm: Her sayfaya yalnızca o sayfanın ihtiyaç duyduğu kod gönderilmeli. Kaydırıcılar, animasyon kütüphaneleri ve kullanılmayan özellikler gözden geçirilmeli. İçeriğin sunucuda hazırlanıp tarayıcıya hazır gönderilmesi, hem ilk görünümü hızlandırır hem de arama motorlarının ve yapay zekâ tarayıcılarının içeriği okumasını kolaylaştırır.

3. Üçüncü taraf betikler

Canlı destek penceresi, harita, gömülü video, reklam pikselleri, analiz araçları, yorum bileşenleri. Her biri başka bir şirketin sunucusundan yüklenir ve sizin denetiminizde değildir. Tek tek masum görünürler, toplandıklarında sitenin en ağır yükü olabilirler.

Çözüm: Önce envanter çıkarın. Sitenizde hangi dış araçlar var ve hangisi gerçekten kullanılıyor? Kullanılmayanları kaldırın. Haritayı ve videoyu sayfa açılır açılmaz değil, ziyaretçi dokunduğunda yükletin. Ölçüm ve reklam kodlarını çerez onayına bağlayın. Bu hem yasal yükümlülüklerinize uygundur hem de ilk yüklemeyi hafifletir.

4. Yazı tipleri

Özel yazı tipleri markanıza karakter katar, ama her tür ve her kalınlık ayrı bir dosyadır. Yazı tipi geç yüklenirse metin önce görünmez ya da başka bir tiple görünüp sonra değişir. Bu değişim satırların uzunluğunu oynatır ve düzen kaymasına yol açar.

Çözüm: Kullandığınız yazı tipi ve kalınlık sayısını azaltın. Dosyaları kendi sunucunuzdan sunun ve en önemlisini önceden yükletin. Türkçe karakterleri içeren alt kümenin yüklendiğinden emin olun, yoksa ğ, ş ve ı gibi harfler farklı bir tiple görünür. Yedek yazı tipinin ölçülerini asıl tipe yakın ayarlamak, geçişteki kaymayı ortadan kaldırır.

5. Yavaş sunucu yanıtı

Ziyaretçi adresi yazdığında sunucunuzun ilk cevabı vermesi gereken bir süre vardır. Bu süre uzunsa geri kalan her şey o kadar geç başlar. web.dev rehberi çoğu site için ilk yanıtın 0,8 saniye ve altında olmasını hedef olarak önerir.

Çözüm: Sayfalar her ziyarette sıfırdan üretilmek yerine önbellekten sunulmalı. İçerik dağıtım ağı (CDN) kullanılarak dosyalar ziyaretçiye yakın bir noktadan gönderilmeli. Sıkıştırma açık olmalı. Bunlar bir kez kurulan ve sürekli fayda sağlayan ayarlardır.

6. Yetersiz hosting

Çok düşük bedelli paylaşımlı hosting paketlerinde siteniz aynı sunucuyu çok sayıda başka siteyle paylaşır. Komşu sitelerden biri yoğun trafik aldığında sizin siteniz de yavaşlar. Sorun gün içinde gelip gittiği için fark etmesi zordur.

Çözüm: Hosting'i yalnızca fiyata göre seçmeyin. Sunucunun konumu ziyaretçilerinize yakın mı, kaynaklar size ayrılmış mı, yedekleme ve güvenlik sertifikası dahil mi? Hosting, sitenin yıllık giderleri içinde küçük bir kalemdir ve tasarruf edilecek son yerdir.

7. Ağır tema ve eklentiler

Hazır temalar her ihtiyaca cevap vermek için tasarlanır, bu yüzden sizin kullanmayacağınız onlarca özelliğin kodunu da taşır. Üstüne eklenen her eklenti kendi stil ve betik dosyalarını getirir. Sürükle bırak sayfa oluşturucular da kolaylığın bedelini fazladan kodla öder.

Çözüm: Eklenti listenizi gözden geçirin ve gerçekten kullanılmayanları kaldırın. Aynı işi yapan iki eklenti varsa birini seçin. Tema ve eklentileri güncel tutun. Site baştan sona yavaşsa ve temel yapıdan kaynaklanıyorsa yama yerine yeniden kurmak daha ekonomik olabilir. Yeniden kurmaya karar verirseniz işi kime emanet edeceğinizi web tasarım ajansı seçimi rehberindeki ölçütlerle değerlendirebilirsiniz.

Hangi neden hangi ölçütü bozar?

NedenEn çok etkilediği ölçütİlk bakılacak çözüm
Büyük görsellerLCPBoyut küçültme, modern biçim, ana görsele öncelik
Gereksiz JavaScriptINPKullanılmayan kodu kaldırma, sunucuda hazırlama
Üçüncü taraf betiklerINP, LCPEnvanter, gecikmeli ya da onaya bağlı yükleme
Yazı tipleriCLS, LCPAz sayıda tip, kendi sunucudan sunma, ön yükleme
Sunucu yanıtıLCPÖnbellek, CDN, sıkıştırma
Yetersiz hostingLCPKaynakları ayrılmış, ziyaretçiye yakın sunucu
Ağır tema ve eklentiÜçü birdenSadeleştirme, gerekirse yeniden kurulum

Mobil hız neden ayrı ele alınmalı?

Sitenizi ofisteki bilgisayarda, hızlı internetle açıp "gayet hızlı" demek en yaygın yanılgıdır. Müşteriniz sitenizi büyük olasılıkla telefondan, mobil veriyle, belki birkaç yıllık bir cihazla açıyor.

Üç neden mobili ayrı bir konu yapar. Telefonların işlemcisi bilgisayarlara göre zayıftır ve aynı JavaScript'i çalıştırmak daha uzun sürer. Mobil bağlantı dalgalıdır, bina içinde ya da hareket hâlinde yavaşlar. Ekran küçüktür, bu yüzden küçük bir düzen kayması bile parmağın yanlış yere basmasına yol açar.

Google da siteleri ağırlıklı olarak mobil sürümleri üzerinden tarar ve değerlendirir. Önemli Web Verileri mobil ve masaüstü için ayrı ayrı raporlanır. Masaüstünde her şey iyi görünürken mobilde sorun yaşamanız mümkündür ve yerel işletmeler için asıl önemli olan mobil sonuçtur.

Pratikte şunlara bakın:

  • Mobilde en üstte ne görünüyor? Dev bir kaydırıcı ya da video yerine net bir başlık ve tek bir eylem düğmesi çoğu zaman hem daha hızlı hem daha etkilidir.
  • Telefona, telefon ekranına uygun küçük görseller mi gidiyor, yoksa masaüstü görselinin aynısı mı?
  • Arama ve WhatsApp düğmeleri sayfa tam yüklenmeden de çalışıyor mu?
  • Açılışta ekranı kaplayan pencere, çerez bildirimi ve canlı destek balonu aynı anda mı beliriyor?

Kurtköy'de bir kafe düşünün. Sitesinin açılışında otomatik oynayan bir tanıtım videosu var ve masaüstünde etkileyici görünüyor. Mobilde ise ziyaretçi menüye ulaşmak için o videonun yüklenmesini beklemek zorunda kalıyor. Videoyu bir fotoğrafla değiştirip oynatmayı dokunmaya bağlamak, hem hızı hem menüye ulaşan kişi sayısını iyileştirebilecek basit bir adımdır.

Hız dönüşümü nasıl etkiler?

Dönüşüm, ziyaretçinin sizin istediğiniz eylemi yapmasıdır: arama, WhatsApp mesajı, form, randevu, sipariş. Hız ile dönüşüm arasındaki ilişki sezgisel olarak açıktır, ama internette dolaşan "her saniye şu kadar kayıp" türü sayılara temkinli yaklaşmanızı öneririz. Bu sayıların çoğu çok büyük e-ticaret sitelerinin kendi ölçümleridir ve sizin sitenize aynen uygulanamaz.

Sayı vermeden söylenebilecek olan şudur: ziyaretçi her adımda bir miktar kaybedilir ve yavaşlık bu kaybı her adımda büyütür.

  1. Tıklama

    Kişi aramada ya da reklamda sonucunuza dokunur

  2. Sayfanın görünmesi

    İçerik gecikirse bir kısmı burada geri döner

  3. Okuma ve güven

    İçerik oynuyor ya da takılıyorsa güven zedelenir

  4. Eylem

    Düğme geç tepki verirse arama ya da form yarım kalır

Kendi sitenizde etkiyi nasıl ölçersiniz?

Başkalarının sayılarına güvenmek yerine kendi verinize bakın. Bunun için üç şeyin kurulu olması gerekir: arama, WhatsApp ve form eylemlerinin ölçümü, Search Console ve hız iyileştirmesinin yapıldığı tarihin kaydı.

İyileştirmeden önceki ve sonraki dört haftayı karşılaştırın. Ziyaretçi başına eylem oranına bakın, toplam sayıya değil. Aynı dönemde reklam bütçesi, mevsim ya da kampanya değiştiyse sonucu yalnızca hıza bağlamayın. Dürüst bir değerlendirme, "hız iyileşti ve aynı dönemde eylem oranı şu yönde değişti" demekle yetinir.

Gerçek bir örnek: laboratuvar puanı nasıl yükseldi?

Kurtköy'de bir fizyoterapist için hazırladığımız GK Therapy sitesinde mobil Lighthouse performans puanı 63'ten 96'ya çıkarıldı ve düzen kayması sıfırlandı. Bunu sağlayan üç adım vaka sayfasında yazıyor: yazı tiplerinin sunucuda barındırılıp önceden yüklenmesi, ölçüleri uyumlu yedek yazı tipleri ve telefonlara özel görsel boyutları.

Bu örneği doğru okumak önemli. Rakamlar Lighthouse'un yavaş bağlantı ve yavaşlatılmış işlemci simülasyonuyla alınmış laboratuvar ölçümleridir. Bir sıralama ya da gelir artışı iddiası değildir. Gösterdiği şey, bu yazıdaki yedi nedenden yalnızca ikisinin, görsellerin ve yazı tiplerinin düzeltilmesinin ne kadar fark yaratabildiğidir.

Ajansınıza ya da geliştiricinize ne sormalısınız?

Hız işini siz yapmayacaksınız, ama doğru soruları sorarak işin yapılıp yapılmadığını anlayabilirsiniz. Aşağıdaki sorular hem yeni bir site yaptırırken hem mevcut sitenizi iyileştirirken işe yarar.

"Hızı hangi sayfalarda, hangi araçla, kaç ölçümle test ediyorsunuz?" Yalnızca ana sayfanın masaüstü sonucunu gösteren bir rapor yeterli değildir. Mobil sonuç, birden fazla sayfa ve birden fazla ölçüm isteyin.

"Üç ölçütün her biri için durum ne?" Tek bir toplam puan yerine LCP, INP ve CLS değerlerini ayrı ayrı görmek isteyin. Hangisinin sorunlu olduğu, çözümün ne olacağını belirler.

"Görselleri kim, nasıl optimize ediyor?" Panelden yüklediğiniz fotoğraflar otomatik olarak küçültülüyor ve modern biçime dönüştürülüyor mu? Yoksa bu iş her seferinde size mi kalıyor?

"Sitede hangi dış araçlar yükleniyor?" Bir liste isteyin. Listede tanımadığınız ya da artık kullanmadığınız bir araç varsa kaldırılmasını isteyin.

"Hosting nerede ve nasıl bir paket?" Sunucunun konumunu, önbellek ve CDN kullanılıp kullanılmadığını öğrenin.

"Yayından sonra hızı kim takip edecek?" Site zamanla ağırlaşır. Üç ayda bir ölçüm yapılması ve sonucun sizinle paylaşılması makul bir beklentidir.

"Neyi iyileştiremezsiniz?" İyi bir geliştirici sınırları da söyler. Kullanmakta ısrar ettiğiniz bir canlı destek aracı ya da hazır tema, ulaşılabilecek sonucu sınırlayabilir.

Yeni bir site planlıyorsanız hız, sonradan eklenen bir özellik değil, baştan verilen bir karardır. Web tasarım hizmetimizde Core Web Vitals kontrolü teslimatın bir parçasıdır.

10 maddelik hızlı kontrol listesi

Bu listeyi sitenizin üzerinden geçerken ya da geliştiricinizle görüşürken kullanın. Her madde evet ya da hayır ile cevaplanabilir.

  • ✓Ana sayfa ve en önemli hizmet sayfası mobilde ölçüldü, LCP 2,5 saniye ve altında
  • ✓CLS 0,1 ve altında, sayfa yüklenirken düğmeler ve metinler yerinden oynamıyor
  • ✓Düğmeler ve menü dokunuşa gecikmeden cevap veriyor, INP verisi varsa 200 milisaniye ve altında
  • ✓Görseller görünecekleri boyutta ve WebP ya da AVIF biçiminde
  • ✓En üstteki ana görsel öncelikli, ekranın altındaki görseller tembel yükleniyor
  • ✓Tüm görsellerin genişlik ve yükseklik değeri belirtilmiş
  • ✓Yazı tipi sayısı sınırlı, dosyalar kendi sunucudan geliyor ve Türkçe karakterler doğru görünüyor
  • ✓Kullanılmayan eklenti, betik ve dış araç kaldırılmış
  • ✓Harita, video ve canlı destek sayfa açılışında değil, gerektiğinde yükleniyor
  • ✓Önbellek, sıkıştırma ve CDN açık, hosting ziyaretçilere yakın bir konumda

Listede hayır dediğiniz her madde, geliştiricinize götüreceğiniz somut bir iş kalemidir. Hepsini aynı anda çözmeye çalışmayın. Önce görseller, sonra dış araçlar, sonra yazı tipleri sırası çoğu sitede en hızlı kazanımı getirir.

En ucuz iyileştirme: silmek

Hız çalışmalarının en etkili adımı çoğu zaman bir şey eklemek değil, çıkarmaktır. Kimsenin tıklamadığı bir kaydırıcı, iki yıl önce denenip unutulan bir araç ya da ana sayfadaki üçüncü galeri. Her çıkardığınız öğe hem siteyi hızlandırır hem ziyaretçinin dikkatini asıl işe toplar.

Site hızında sık yapılan hatalar

Yalnızca ana sayfayı ölçmek. Ziyaretçilerin önemli bir bölümü siteye hizmet sayfalarından ya da blog yazılarından girer. En çok ziyaret alan sayfalarınız ölçüm listenizin başında olmalı.

Masaüstü sonucuna bakıp rahatlamak. Masaüstü puanı neredeyse her zaman daha yüksektir. Kararınızı mobil sonuca göre verin.

Puanı hedef sanmak. 100 puan almak için ziyaretçinin işine yarayan bir haritayı ya da yorum bölümünü kaldırmak doğru bir takas olmayabilir. Hedef, ziyaretçinin işini hızlı görmesidir.

Bir kez düzeltip unutmak. Her yeni fotoğraf, her yeni eklenti ve her yeni reklam kodu siteyi biraz ağırlaştırır. Hız bir kerelik iş değil, düzenli bir kontroldür.

Hız eklentisiyle her şeyin çözüleceğini düşünmek. Önbellek ve sıkıştırma eklentileri faydalıdır, ama ağır bir temanın ve optimize edilmemiş görsellerin yükünü tek başına kaldıramaz. Birden fazla hız eklentisini aynı anda kurmak ise siteyi bozabilir.

Her görsele tembel yükleme uygulamak. En üstteki ana görsel geciktirilirse LCP kötüleşir. Tembel yükleme yalnızca ekranın altında kalan görseller içindir.

Çerez bildirimi ve duyuru çubuğunu sonradan eklemek. Bu öğeler sayfa yüklendikten sonra içeriği aşağı iterse düzen kaymasına neden olur. Yerleri baştan ayrılmalı ya da içeriğin üstüne bindirilerek gösterilmelidir.

Hızı içeriğin önüne koymak. Çok hızlı açılan ama ziyaretçinin sorusuna cevap vermeyen bir sayfa ne sıralama alır ne müşteri getirir. Önce içerik ve alaka, sonra hız.

Yeniden tasarımda hızı sona bırakmak. Hız, proje bittikten sonra yapılan bir cila değildir. Altyapı, görsel hattı ve yazı tipi kararları en başta verilir. Sonradan düzeltmek hem daha zor hem daha pahalıdır.

Sözlük: bu yazıda geçen terimler

Core Web Vitals (Önemli Web Verileri)
Google'ın sayfa deneyimini ölçtüğü üç ölçüt: LCP, INP ve CLS.
LCP
Ekranda görünen en büyük içerik öğesinin yüklenme süresi. İyi eşik 2,5 saniye ve altıdır.
INP
Ziyaretçinin dokunuş ve tıklamalarına sayfanın verdiği yanıtın süresi. İyi eşik 200 milisaniye ve altıdır.
CLS
Sayfa yüklenirken öğelerin beklenmedik biçimde yer değiştirmesinin ölçüsü. İyi eşik 0,1 ve altıdır.
Laboratuvar verisi
Tek bir cihazda, belirlenmiş koşullarda yapılan test sonucu. Sorunun nedenini bulmaya yarar.
Gerçek kullanıcı verisi
Sitenizi ziyaret eden gerçek Chrome kullanıcılarından toplanan, son 28 günü kapsayan anonim ölçümler.
Lighthouse
Bir sayfanın performansını 0 ile 100 arasında puanlayan ve iyileştirme önerileri veren Google test aracı.
Tembel yükleme
Ekranın altında kalan görsellerin, ziyaretçi oraya kaydırana kadar yüklenmemesi.
CDN
İçerik dağıtım ağı. Site dosyalarını ziyaretçiye coğrafi olarak yakın bir sunucudan gönderir.
Önbellek
Sık istenen sayfa ve dosyaların hazır tutulması. Sunucunun her ziyarette aynı işi baştan yapmasını önler.

Bu hafta atabileceğiniz ilk adım

On beş dakika ayırın ve en çok ziyaret alan dört sayfanızı PageSpeed Insights ile mobilde ölçün. Üç ölçütü not edin, ardından Wi-Fi'ı kapatıp sitenizi kendi telefonunuzla bir müşteri gibi gezin. Elinizdeki bu kısa liste, geliştiricinizle yapacağınız konuşmayı tahminden veriye taşır.

Hız, yerel görünürlük çalışmasının bir parçasıdır ve yerel SEO ile birlikte ele alındığında anlam kazanır. Sonuçları nasıl yorumlayacağınızdan emin değilseniz sitenizin hız ve görünürlük durumuna birlikte bakmak için ücretsiz analiz talep edebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Sitemin hızını ücretsiz olarak nasıl test ederim?+
Google'ın PageSpeed Insights aracına sitenizin adresini yapıştırmanız yeterlidir. Mobil sekmesindeki LCP, INP ve CLS değerlerine bakın. Ayrıca Wi-Fi'ı kapatıp sitenizi kendi telefonunuzla açarak gerçek deneyimi görün.
Lighthouse puanım 100 olursa Google'da üst sıraya çıkar mıyım?+
Hayır, böyle bir garanti yoktur. Sıralamanın ilk koşulu sayfanızın aramayla ilgili ve yararlı olmasıdır. İyi bir hız, içerikleri birbirine yakın sayfalar arasında size avantaj sağlar ve ziyaretçi kaybını azaltır.
Site kaç saniyede açılmalı?+
Tek bir açılma süresinden çok üç ölçüte bakın. Asıl içeriğin 2,5 saniye içinde görünmesi, dokunuşlara 200 milisaniye içinde yanıt verilmesi ve düzen kaymasının 0,1'in altında kalması Google'ın iyi kabul ettiği eşiklerdir.
PageSpeed Insights'ta gerçek kullanıcı verisi görünmüyor, sorun mu var?+
Hayır. Bu, sitenizin gerçek kullanıcı verisi oluşturacak kadar ziyaret almadığı anlamına gelir ve küçük işletme sitelerinde yaygındır. Bu durumda laboratuvar sonuçlarını ve kendi telefonunuzla yaptığınız denemeleri yol gösterici olarak kullanın.
Mobil puanım neden masaüstünden çok daha düşük?+
Lighthouse mobil testte orta seviye bir telefonu ve yavaş bir bağlantıyı taklit eder, bu yüzden koşullar daha serttir. Fark normaldir, ama mobil sonuç zayıfsa ciddiye alın. Ziyaretçilerinizin çoğu telefondan gelir ve Google siteleri ağırlıklı olarak mobil sürümleri üzerinden değerlendirir.
Hosting değiştirmek sitemi hızlandırır mı?+
Sorun yavaş sunucu yanıtından kaynaklanıyorsa evet, belirgin fark yaratabilir. Sorun büyük görseller ya da fazla betik ise hosting değişikliği tek başına yetmez. Önce ölçüm yapıp yavaşlığın nedenini belirlemek gerekir.
Hız iyileştirmesinin etkisi ne zaman görülür?+
Laboratuvar sonuçları değişiklikten hemen sonra iyileşir. Gerçek kullanıcı verisi son 28 günün birikimi olduğu için Search Console raporunun güncellenmesi haftalar alır. Sıralamadaki olası etki ise içerik ve rekabet gibi başka etkenlere de bağlıdır, kesin bir süre verilemez.
Mevcut sitemi hızlandırmak mı, yeniden yaptırmak mı daha mantıklı?+
Sorun görseller, yazı tipleri ve dış araçlarla sınırlıysa iyileştirme genellikle yeterlidir. Yavaşlık temanın ya da altyapının kendisinden geliyorsa ve site zaten içerik ya da tasarım olarak yenilenmeye ihtiyaç duyuyorsa yeniden kurmak daha ekonomik olabilir. Kararı ölçüm sonuçlarına göre verin.

İşletmenizi birlikte büyütelim.